Seeds Regulations, 2069 BS

What does it do?

Summary updated 2026-10-21

• These historical Seed Regulations, 2069 BS were published on 2069/11/14 under section 24 of the Seeds Act, 2045. The catalogue records them as repealed on the basis of the Law Commission's repealed-laws listing. This explanation describes the reviewed text; it does not establish the repeal date, replacement provisions or current application procedures.बीउ बिजन ऐन, २०४५ को दफा २४ अन्तर्गत बनेको यो ऐतिहासिक बीउ बिजन नियमावली, २०६९ मिति २०६९/११/१४ मा प्रकाशित भएको थियो। नेपाल कानून आयोगको खारेज भएका कानूनको सूचीका आधारमा सूचीपत्रमा यसलाई खारेज भएको उल्लेख गरिएको छ। यो विवरण पढिएको पाठको व्याख्या हो; यसले खारेजीको मिति, प्रतिस्थापन गर्ने व्यवस्था वा हालको आवेदन प्रक्रिया पुष्टि गर्दैन। Nepal Law Commission text hosted by the Central Agricultural Laboratory, Government of Nepal Source accessed 2026-10-21 Preamble and rule 1, page 1; catalogue repeal-listing evidence checked 2026-10-18
• The National Seed Board could form subcommittees for variety approval, release and registration; planning and monitoring; and quality standards and management. Their functions separated technical recommendations, seed-supply planning and quality oversight. The rules also assigned the Seed Quality Control Centre certification, training, records, supervision and the duty to implement the Board's decisions. These institutional duties are not evidence that every programme was implemented.राष्ट्रिय बीउ बिजन समितिले जात अनुमोदन, उन्मोचन र दर्ता; योजना र अनुगमन; तथा गुणस्तर निर्धारण र व्यवस्थापनका उपसमिति बनाउन सक्थ्यो। तिनका काममा प्राविधिक सिफारिस, बीउ आपूर्तिको योजना र गुणस्तरको निगरानी छुट्याइएको थियो। बीउ बिजन गुणस्तर नियन्त्रण केन्द्रलाई प्रमाणीकरण, तालिम, अभिलेख, सुपरिवेक्षण र निर्णय कार्यान्वयनका काम पनि दिइएको थियो। काम तोकिएको आधारमा सबै कार्यक्रम कार्यान्वयन भएको निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। Nepal Law Commission text hosted by the Central Agricultural Laboratory, Government of Nepal Source accessed 2026-10-21 Rules 3–10 and 15, pages 2–6 and 8–10
• New varieties followed an approval, release and registration process, including examination of distinctness, uniformity and stability. Separate forms covered imported varieties and traditional or local varieties. Genetically or living-modified crop seeds required biosafety analysis and supporting information for registration; varieties using terminator technology could not be registered. Registration records, certificates and a separate breeder ownership application were also prescribed. Registration did not by itself confer every other permission.नयाँ जातको बीउमा अनुमोदन, उन्मोचन र दर्ताको प्रक्रिया तथा पृथकता, एकरूपता र स्थायित्वको जाँच थियो। आयात गरिने तथा रैथाने वा स्थानीय जातका लागि छुट्टाछुट्टै फाराम थिए। आनुवंशिक वा जीवित रूपान्तरित बालीको बीउ दर्ताका लागि जैविक सुरक्षाको विश्लेषण प्रतिवेदन र विवरण आवश्यक थियो; टर्मिनेटर प्रविधि प्रयोग भएको जात दर्ता गर्न नमिल्ने व्यवस्था थियो। दर्ताको अभिलेख, प्रमाणपत्र र प्रजनकको स्वामित्व अधिकारका लागि छुट्टै आवेदन पनि तोकिएको थियो। जात दर्ता हुँदैमा अरू सबै अनुमति प्राप्त हुँदैनथ्यो। Nepal Law Commission text hosted by the Central Agricultural Laboratory, Government of Nepal Source accessed 2026-10-21 Rules 11–14, pages 6–8; Schedules 1–5, pages 22–38
• Quality control could use truthful labelling or seed certification, with different listed seed classes. Properly stored seed had a six-month quality-validity period from testing, with a further six months only if retesting showed suitability. Container labels added the production year, test date, lot number, suitable area, weight and seller identification to the Act's requirements. The test-report forms stress that results depend on representative samples and subsequent storage conditions.गुणस्तर नियन्त्रणमा यथार्थ सङ्केतपत्र वा बीज प्रमाणीकरण पद्धति अपनाउन सकिने र तिनका बीउका स्तर छुट्टाछुट्टै हुने व्यवस्था थियो। सुरक्षित भण्डारण गरिएको बीउको गुणस्तरको म्याद परीक्षण मितिदेखि छ महिना हुन्थ्यो; पुनः परीक्षणबाट उपयुक्त देखिएमा मात्र थप छ महिना म्याद बढाउन सकिन्थ्यो। भाँडोको सङ्केतपत्रमा ऐनले मागेका विवरणबाहेक उत्पादन वर्ष, परीक्षण मिति, लट नम्बर, उपयुक्त क्षेत्र, तौल र विक्रेताको पहिचान राख्नुपर्ने थियो। परीक्षण प्रतिवेदनका फारामले नतिजा प्रतिनिधिमूलक नमुना र त्यसपछिको भण्डारण अवस्थासँग सम्बन्धित हुने स्पष्ट पार्छन्। Nepal Law Commission text hosted by the Central Agricultural Laboratory, Government of Nepal Source accessed 2026-10-21 Rules 16 and 21, pages 10 and 12; Schedule 14, pages 56–58
• Except for agricultural research, the rules required notification before the specified import-and-sale or domestic sale/export activities. Import or export of notified seed required an application, scrutiny and permission; the permit form specified one-year validity. Sale and distribution had a separate licence, valid for two years, with its own renewal provisions. Special Board approval applied in the circumstances listed for disaster or potentially harmful imports. These were historical permissions with distinct scope and terms.कृषि अनुसन्धान प्रयोजनबाहेक तोकिएको आयात तथा बिक्री वा स्वदेशी बिक्री तथा निकासीअघि बीउ सूचित गर्नुपर्ने थियो। सूचित बीउको निकासी वा पैठारीका लागि आवेदन, जाँचबुझ र अनुमति आवश्यक थियो; अनुमति फाराममा एक वर्षको अवधि तोकिएको थियो। बिक्री वितरणको छुट्टै अनुमतिपत्र दुई वर्ष बहाल रहने र त्यसको अलग नवीकरण व्यवस्था थियो। प्राकृतिक प्रकोप वा प्रतिकूल प्रभाव पर्न सक्ने आयातका लागि उल्लेखित अवस्थामा समितिको स्वीकृति चाहिन्थ्यो। यी ऐतिहासिक अनुमतिका विषय र सर्त फरक थिए। Nepal Law Commission text hosted by the Central Agricultural Laboratory, Government of Nepal Source accessed 2026-10-21 Rules 17–20, pages 11–12; Schedules 6–10, pages 39–48
• Private seed-testing laboratories needed Board permission, specified equipment, premises and staff, and compliance with operating conditions. Their licence lasted one year and had separate renewal and cancellation rules. Central, regional, other government and private laboratories had defined testing and reporting duties; the latter groups sent at least ten percent of received samples to the central laboratory. Guard samples had to be safely retained for at least a year after testing. The operating form required equipment and staffing deficiencies to be remedied and prohibited testing without suitable arrangements.निजी बीउ परीक्षण प्रयोगशालालाई समितिको अनुमति, तोकिएका उपकरण, पूर्वाधार र जनशक्ति तथा सञ्चालनका सर्तको पालना आवश्यक थियो। यसको अनुमतिपत्र एक वर्ष बहाल रहने र छुट्टै नवीकरण तथा रद्द गर्ने व्यवस्था थियो। केन्द्रीय, क्षेत्रीय, अन्य सरकारी र निजी प्रयोगशालाका परीक्षण तथा प्रतिवेदनसम्बन्धी काम तोकिएका थिए; पछिल्ला समूहले प्राप्त नमुनाको कम्तीमा दश प्रतिशत केन्द्रीय प्रयोगशालामा पठाउनुपर्ने थियो। परीक्षणपछि गार्ड नमुना कम्तीमा एक वर्ष सुरक्षित राख्नुपर्ने थियो। सञ्चालन फारामले उपकरण र जनशक्तिको कमी सुधार गर्नुपर्ने तथा उपयुक्त व्यवस्था नभएसम्म परीक्षण गर्न नमिल्ने सर्त राखेको थियो। Nepal Law Commission text hosted by the Central Agricultural Laboratory, Government of Nepal Source accessed 2026-10-21 Rules 22–27, pages 13–16; Schedules 11–14, pages 49–58
• Crop inspectors, seed samplers and analysts had qualification, examination and licensing requirements, with two-year licences and a renewal regime distinct from laboratory licensing. Inspection covered fields, market activity, licences and labels. Seizure required records and notices, with a procedure for witnesses or recording their absence. Samplers could bring a case after obtaining the district government lawyer's opinion when inspection or testing disclosed the specified noncompliance. The rules also allowed designated government technical officers to perform quality-control functions.बाली निरीक्षक, नमुना सङ्कलक र विश्लेषकका लागि योग्यता, परीक्षा र अनुमतिपत्रको व्यवस्था थियो। दुई वर्षे अनुमतिपत्र र यसको नवीकरण प्रयोगशालाको अनुमतिभन्दा फरक थियो। निरीक्षणमा खेत, बजारको कारोबार, अनुमतिपत्र र सङ्केतपत्र समावेश हुन्थे। जफत गर्दा मुचुल्का र सूचना तथा साक्षी राख्ने वा उपस्थित हुन नसकेको व्यहोरा खुलाउने प्रक्रिया थियो। निरीक्षण वा परीक्षणबाट तोकिएको उल्लङ्घन देखिएमा नमुना सङ्कलकले जिल्लाको सरकारी वकिलको राय लिई मुद्दा दायर गर्न सक्थ्यो। तोकिएका सरकारी प्राविधिक अधिकृतले पनि गुणस्तर नियन्त्रणको काम गर्न सक्ने व्यवस्था थियो। Nepal Law Commission text hosted by the Central Agricultural Laboratory, Government of Nepal Source accessed 2026-10-21 Rules 28–35, pages 17–21; Schedules 15–20, pages 59–66
• The compensation provision concerned farmers' economic loss caused by the quality of seed sold or distributed and incorrect information. Payment by the responsible party depended on an assessment committee's valuation and recommendation. The relevant office chief heard cases under the historical rules; an appeal could be filed with the regional agricultural director within thirty-five days of judgment, with a three-month disposal period. These provisions do not establish an automatic payout or a present-day filing route.बिक्री वितरण गरिएको बीउको गुणस्तर र गलत सूचनाका कारण कृषकलाई भएको आर्थिक हानिमा क्षतिपूर्तिको व्यवस्था थियो। सम्बन्धित पक्षले दिने क्षतिपूर्ति मूल्याङ्कन समितिको मूल्याङ्कन र सिफारिसमा आधारित हुन्थ्यो। ऐतिहासिक नियमअनुसार सम्बन्धित कार्यालय प्रमुखले मुद्दा हेर्ने, फैसलाको पैँतीस दिनभित्र क्षेत्रीय कृषि निर्देशकसमक्ष पुनरावेदन दिन सकिने र पुनरावेदन तीन महिनाभित्र टुङ्ग्याउनुपर्ने व्यवस्था थियो। यसले स्वतः रकम पाइने वा आज प्रयोग हुने मुद्दा दायर गर्ने बाटो पुष्टि गर्दैन। Nepal Law Commission text hosted by the Central Agricultural Laboratory, Government of Nepal Source accessed 2026-10-21 Rules 36–38, pages 21–22; Schedules 20–23, pages 64–69
• Rule 41 repealed the Seed Regulations, 2054 and saved actions taken under them. That earlier repeal is separate from the catalogue's later classification of these 2069 Regulations as repealed. The schedules include applications, certificates, laboratory requirements, test reports, seizure records and case or appeal forms. Some printed form cross-references differ from the operative rules: Schedule 22's body and Schedule 23's heading cite rule 40 for an appeal governed by rule 38. The discrepancy is retained for legal review rather than silently corrected.नियम ४१ ले बीउ बिजन नियमावली, २०५४ खारेज गरी त्यसअन्तर्गत भएका काम बचाउ गरेको थियो। त्यो पुरानो खारेजी र यस २०६९ को नियमावलीलाई पछि सूचीपत्रमा खारेज भएको वर्गीकरण गरिएको तथ्य अलग हुन्। अनुसूचीमा आवेदन, प्रमाणपत्र, प्रयोगशालाका आवश्यकता, परीक्षण प्रतिवेदन, जफतका कागजात र मुद्दा वा पुनरावेदनका फाराम छन्। केही मुद्रित फारामका नियम सन्दर्भ मूल व्यवस्थासँग मेल खाँदैनन्: नियम ३८ ले पुनरावेदनको व्यवस्था गरे पनि अनुसूची २२ को मूल पाठ र अनुसूची २३ को शीर्षकमा नियम ४० उल्लेख छ। यो फरक चुपचाप सच्याउनुको सट्टा कानूनी समीक्षाका लागि अभिलेख गरिएको छ। Nepal Law Commission text hosted by the Central Agricultural Laboratory, Government of Nepal Source accessed 2026-10-21 Rules 38–41, page 22; Schedules 1–23, pages 22–69, especially pages 68–69

Gaps, loopholes and improvement ideas

A sourced assessment of gaps and improvement options is not published for this law yet. This does not establish that the law has no gaps.

Where does it conflict with other laws?

A provision-by-provision conflict assessment is not published for this law yet. This does not establish that it is consistent with every other law.

Explore the sourced research questions →