- Type
- Act
- Year
- २०६४ BS · 2008 AD
- Status
- In force
- Category
- खण्ड १: संवैधानिक निकाय तथा सुशासन · Volume 1: Constitutional Body and Good Governance
- Official text
- Official page Official text (PDF)
- English translation
- Official English translation archived copy: the original page is no longer online
Translations may not include later amendments. The Nepali text is the authoritative law.
Analysis drawn from official reports, court rulings and published research, each cited. Figures are being double-checked against the source documents; corrections are welcome.
What does it do?
- The Act created the Nepal Trust to take over and manage, in the national interest, the property held at the time of their deaths by King Birendra, Queen Aishwarya and their family (sons Dipendra and Nirajan). All such property, at home or abroad and in anyone's name (including benami holdings), vested automatically in the Trust; no one may claim a share or inheritance in it, and land offices must transfer it to the Trust free of fees.राजा वीरेन्द्र, रानी ऐश्वर्य र उनीहरूका परिवार (छोरा दीपेन्द्र र निराजन) को देहावसान हुँदा उनीहरूको नाममा रहेको सम्पत्ति राष्ट्रहितमा व्यवस्थापन गर्न यो ऐनले नेपाल ट्रष्ट स्थापना गरेको हो। स्वदेश वा विदेशमा जोकोहीको नाममा (बेनामीसहित) रहेको त्यस्तो सम्पत्ति स्वतः ट्रष्टको नाममा सरेको मानिन्छ; त्यसमा कसैको अंश वा अपुताली दाबी लाग्दैन, र मालपोत कार्यालयले दस्तुरबिना ट्रष्टको नाममा नामसारी गर्नुपर्छ। Nepal Law Commission, Government of Nepal Sections 3–4, pp. 2–4
- Trust property must be used for the widest public benefit, for example to run or fund schools, colleges and universities, hospitals and health posts, and (since 2075) tourism and business activities that benefit the Trust. The board may lease property for a period set by the government, and the government may extend a lease early, by no more than the original term, if the lessee invests more and the Trust gains.ट्रष्टको सम्पत्ति व्यापक सार्वजनिक लाभका लागि प्रयोग गर्नुपर्छ, जस्तै विद्यालय, महाविद्यालय, विश्वविद्यालय, अस्पताल र स्वास्थ्य चौकी सञ्चालन वा अनुदान, र (२०७५ देखि) ट्रष्टलाई फाइदा हुने पर्यटकीय तथा व्यावसायिक काम। समितिले सरकारले तोकेको अवधिका लागि सम्पत्ति लिजमा दिन सक्छ, र लिज लिनेले थप लगानी गर्ने र ट्रष्टलाई थप लाभ हुने भएमा सरकारले मूल अवधिभन्दा बढी नहुने गरी लिज अवधि पहिल्यै थप्न सक्छ। Nepal Law Commission, Government of Nepal Section 5, pp. 4–5
- The Prime Minister is the Trust's patron, and a board chaired by a minister named by the Prime Minister manages it. Trust land cannot be registered in any individual's name (such registration is void), is exempt from land ceilings and cannot be auctioned; it may be sold only with Cabinet approval and the consent of the parliamentary committee, and sale proceeds cannot pay administrative costs. The board must keep and publish an up-to-date property inventory and report annually.प्रधानमन्त्री ट्रष्टका संरक्षक हुन्छन्, र प्रधानमन्त्रीले तोकेका मन्त्रीको अध्यक्षतामा रहने सञ्चालक समितिले ट्रष्ट चलाउँछ। ट्रष्टको अचल सम्पत्ति कुनै व्यक्तिको नाममा दर्ता हुन सक्दैन (भएमा स्वतः बदर हुन्छ), हदबन्दी लाग्दैन र लिलाम गर्न पाइँदैन; मन्त्रिपरिषद्को स्वीकृति र संसदीय समितिको सहमतिमा मात्र बेच्न सकिन्छ, र बिक्रीको रकम प्रशासनिक खर्चमा लगाउन पाइँदैन। समितिले सम्पत्तिको अद्यावधिक सूची तयार गरी प्रकाशित गर्नुपर्छ र वार्षिक प्रतिवेदन दिनुपर्छ। Nepal Law Commission, Government of Nepal Sections 6–7, p. 5; Sections 10–14, p. 8; Section 24, p. 11
Gaps, loopholes and improvement ideas
- Not enforced Trust land has been registered in tenants' names and much of it is unprotected, despite section 11. The Auditor General found 172 ropani 15 aana of Trust land in Matatirtha, Thankot, Satungal and Ichangu transferred to tenants (mohi) or their heirs, with the Trust not acting to recover title; tenants still farming 404 ropani at 11 places, a private school operating on Trust land; and more than 15,502 ropani at 8 places (including 15,101 ropani in Dhading) never demarcated or protected, a finding repeated from the previous year.दफा ११ को व्यवस्था हुँदाहुँदै ट्रष्टको जग्गा मोहीको नाममा दर्ता भएको छ र धेरै जग्गा असुरक्षित छ। मातातीर्थ, थानकोट, सतुङ्गल र इचङ्गुका १७२ रोपनी १५ आना जग्गा मोही वा उनका हकवालाको नाममा नामसारी भएको तर ट्रष्टले छानबिन गरी आफ्नो नाममा ल्याएको छैन; ११ ठाउँका ४०४ रोपनीमा मोहीले खेती गरिरहेका र एक निजी विद्यालय चलिरहेको; र धादिङको १५,१०१ रोपनीसहित ८ ठाउँका १५,५०२ रोपनीभन्दा बढी जग्गाको सीमाङ्कन र संरक्षण नभएको (अघिल्लो वर्ष पनि औँल्याइएको) महालेखापरीक्षकले उल्लेख गरेको छ। Office of the Auditor General, Nepal · Nepal Law Commission, Government of Nepal OAG 63rd Report, OPMCM chapter, Nepal Trust Office, para 25, printed pp. 93–94; Act s. 11, p. 8
- Not enforced Much Trust property is not used for the purposes in section 5. As of FY 2081/82 the Trust owned 21,633 ropani in 12 districts, about Rs 2.04 billion plus foreign currency in banks and nearly 1.3 million shares, yet more than 1,619 ropani of land and buildings at 11 places, including Hima Griha, Diyalo Bangla in Bharatpur and land in Gokarneshwar, were not being used as the Act requires. A 2075 amendment allowing early lease extensions was used to extend a resort lease in Gokarna five years before it expired.धेरै सम्पत्ति दफा ५ को उद्देश्यअनुसार प्रयोग भएको छैन। २०८१/८२ सम्म ट्रष्टको स्वामित्वमा १२ जिल्लाका २१,६३३ रोपनी जग्गा, बैङ्कमा करिब रु. २ अर्ब ४ करोड र विदेशी मुद्रा तथा करिब १३ लाख कित्ता सेयर थियो, तर हिमा गृह, भरतपुरको दियालो बङ्गला र गोकर्णेश्वरको जग्गासहित ११ ठाउँका १,६१९ रोपनीभन्दा बढी जग्गा र भवन ऐनअनुरूप उपयोग भएका थिएनन्। २०७५ को संशोधनले दिएको लिज अवधि पहिल्यै थप्ने व्यवस्था प्रयोग गरी गोकर्णको एक रिसोर्टको लिज अवधि सकिनुभन्दा ५ वर्षअघि नै थपिएको थियो। Office of the Auditor General, Nepal · Nepal Law Commission, Government of Nepal OAG 63rd Report, OPMCM chapter, Nepal Trust Office, paras 24 and 27, printed pp. 93–95; Act s. 5(3ख), p. 5
Ideas to fix it
- Investigate and bring back into the Trust's name land registered to tenants, demarcate and protect all Trust land, and use land and buildings as the Act requires.मोहीको नाममा दर्ता भएको जग्गा छानबिन गरी ट्रष्टको नाममा ल्याउने, सबै जग्गाको सीमाङ्कन र संरक्षण गर्ने, र जग्गा तथा भवन ऐनअनुरूप उपयोग गर्ने। Proposed by: Office of the Auditor General (63rd Annual Report) Office of the Auditor General, Nepal
Where does it conflict with other laws?
No conflict with another law is documented in the sources we have reviewed so far.
Regulations and rules made under it
- नेपाल ट्रष्ट नियमावली, २०६५ In force